Usada Kuda

[1b] Nihan tambaning açwa umbêlên (ne ubad jaran tengesan), ça. (soðhanane), lisah ingangêt (gorengang lengis), doringo (jangu), Bwang pêtak (kasunà), pinipis (uligang), winorakna ring lengo (adukang kalengise), kusukakan ring graóe (urutang kacunguh jarane), ring mukà (kamwane). Yen umbêlên (yan tengesan), ça. (aðhana): kurukus (tumukus), jruk linglang (juuk linglang), sa-
[2a] ha ilangakên ring graóanya (sangetang ngosokang di cunguhne). Tambaning açwa umbêlên (ubad jaran tengesan), ça. (aðhana): kasturi binubuk (kasturi dekdekang), turuhakên ring irungnya (tutuhang di cunguhne). Tambaning Haji umbêlên, ça. (aðhana): ðharingo (jangu), bwang pêþhak (kasunà), sinanga (goreng), ring lênga wijen (baan lengis tandusan), kusuhakên ring graóenya (urutang ka cunguhne), ring mùrðanya (ditendasne). Yen umbê-
[2b] lên, ça. (aðhana): Hananggigijel (tetehne nu ndeket), çwaring ning jagutnya alapi (ne di beten jagutne juwang), kasturi wrat sapisis (kasturi worat aketeng) tulupakên ring irungnya (upinang ka cunguhne). Tamba umbêlên, ça. (aðhana): lisah wijen angêt titisakên ring irungnya (lengis tandusan angetin apunang ka cunguhnyane), metupwa gaganalnya (pesu dadi tengesne). Yan umbêlên,ça.: tampelaning bawi ginoreng
[3a] lan garêm (muluk tampel celenge goreng miwah uyah), marica (micà), linoyodholakên ring graóanya (anggon ngalalodekin cunguhnyane). Nihan lolohing aji sangar ( Puniki loloh jaran sangar), ça. (soðhana): Bretwawali (antawali), dapdap kong (dapdap wong), làgunði (liligunði), pancaçoóa (pancaçoóa), dukutulam (paðhang tataiwak), raranggitan (kasebseb), rwaning sulasih (don sulasih), garêm paraçi (uyah manggalà), pipis denalêmbat (ulig pang dekdek), binenem lawan lengà lurungan
[3b] (dadah miwah lengis tanusan), lolohakna (lolohang). Yan sangaran (yan sangar), ça.: wangkudu ratêng (tibah tasak), sahang bulah (mica gundil) sunti (tingkih), bwang pinge (bawang putih), lêngà wijen (batun lengà), samengulig (makejang ulig), lolohakna (lolohang). Yan sangaren, ça.: patranikang lagundi (don liligundi),
[4a] Bretwewali (antowali), urangngaring (kasimbukan), pancarçona (pancarçona), dukutular (paðhang tataiwak), raranggitan(kasebseb), dadap kong (dapdap tis), sêmbung (sembung), gintênireng (ginten cemeng) , kurabêt (kelabet), lolohakna (lolohang). Yan sangar, ça.: Rwaning waðhuri aking (don maðhuri ane tuh), rwaning lagundi (don liligundi), patraningasêm (don calagi) rwaning kucubung (don kacubung)
[4b] wori puru kawi (gohin baûa-baûa) indelakên (dadah), sêdêngnyangêt (disedekne nu panes) kusukàkên (kosotang), wasuhakna ring sukunya (basehang dibatisne). Yan rumpuh, ça.: jahà kling binakar (majakling tunu), carmmannya binubuk (kulitnyane ulig), garêm paraçi (uyah manggala), puhakna (tutuhang). Yan arêp asrêp, ça.: wungkahing tawa (umbin kayu tawa) jahà
[5a] kling (majakling), worakna (adukang), bañunya puhakna ring socanya (yehnyane tutuhang kematanne). Yan burak (yan berung), ça.: dukut lêpas (padang lepas), sawanging pawon (awun pawon) , garêm paraçi (uyah manggala), wor pupuhakna (aworang tampelang). Yan rara netra (yan sakit mata), ç: jahàkling (majakling), sahang sulah (mica gundil) garêm paraçi (uyah manggalà) pinati (juwang bangketne)
[5b] tutuli pusuh (colek ban pusuh), pupuhakna (sipatang). Yan tahulana netranya (yan singgatan matannya), bêlah taulanya (tlahin singgatnyane), tambanya (ubadne), garêm (uyah), lita ulanya (yen celih singgatnyane), suduki ðhon tbuhingirungnya (suntik baan jaum anggon nelahin cunguhne), den kapingsor (apang sada beten) sàjasariking netranya (tekaning slagan matane). Yen ala netranya (yen sakit matannyane),ca.: jahà-
[6a] kling (majakling), garêm paraçi (uyah manggalà) duhi bañu tuli (yehin yeh banyu), puhakna (tutuhang). Yen kanin netranya (yen matatu matannyane), ça.: walaning çawalaningiris (ngudan entale sesebang), ancungatep (ancung raab), kum ring bañu tali (emem di yehe bayu), puhakna (tutuhang). Yan kapanasan (yen kagrahan), ça.: rwaning kamelekà (don kalimoko), rwaning têgês (don teges), suruh anwam (base nguda) kayu apuh (kaliapuh)
[6b] panggagà (paiduh), urangaring (kasimbukan) asêm (lunak) sahang (mica), lolohaknà (lolohang). Yen lara netranya (yen sakit matanne), ça.: jahe (jahe), garêm paraçi (uyah manggalà), jruk purut (juwuk purut), santên (santen), laos (isen), puhakna (tutuhang). Yen kapohola (yen kataton), ça.: páala binakar (buah páala matunu), sipatakna (anggon nyipatin). Yen kaise netra-
[7a] nya (yen tumbuhan matannyane), ça: walaning sawalan (ngudan entale), pinuhun (tunjel), awunya kangaputih pinet (awonnyane putih juwang), winoram garêm paraçi ( gohin uyah manggalà), ingulig kawkas sipatakna (ulig puputang-sipatang). Yen turus nayananya (yen pesu yeh netrannyane), ça.: jêruk linglang (juwuk linglang), ute tàmuknya (kiruk tapuknyane), ingalapan wijinya (gedyangin batunnyane) atinnya (atinnyane) saðha-
[7b] ki jarijining kunir (tabek ban impangan kunyit), ngjangàn deling wangwà (tambus di baane), umob entas (yen maluab angkid), wus etis sipatakna (yen suba embon sipatang). Nihan sipating tanda çara (ne sipat jaran), kangganutamakên (ne kalewihang), ça.: sindura (sindura), nilàturuçi (taru sinebi), sundawa gunung (yendawa gunung), pijêr cina( pijer cina), jram linglang (juwuk linglang), saang sulah (mica gundil), patining la-
[8a] gundi (bangket liligundi), cêngkeh ginoreng (katik cengkeh ginoreng), ingulig den arêmbut (ulig pang dekdek), sipatakna sapuluh wêngi (sipatang adasa lemeng). Pupuking dalang kaisen netranya ( pupuk jaran tumbuhan matanne), ça.: awuning papahingano (awun papah jakà), wahing kama runggi( batun buah kelor manggi), garêm paraçi (uyah manggala), pinipis denarêmbut (ulig apang dekdek), sipatakna (sipatang). Lolohi-
[8b] ng aji bêntang (loloh jaran mbet), ç: kêtan gajih (ketan gajih), pati kaóe (santen kane), puning kunir pinati (bangket inan kunyit), gulà (gulà), garêm paraçi (uyah manggala), lolohakna (lolohang). Lolohing aji bêntang, ç: jahe pahit (jae pait), gulà (gulà), garêm (uyah), lolohakna. Lolohing àçwa bêntang, lawning pring tali (ngudan don tiying tali),
[9a] sêmburi garêm (sambehin uyah), pakanakna (sopin). Lolohing açwa cadut (loloh jaran mising), ça.: mpuning kunir pinatih (bangket inan kunyit), mùr (mùr) rêmêk daging (remek daging), asêm lama (lunak tanek), santên kane (santen kane), pancarsonà (pancarsonà), garêm paraçi (uyah manggala), sama pinipis (paðha ulig), lolohakna (lolohang). Nihan (ne)
[9b] ta, ning àçwakasilaho kaðhalines (ubad jaran salah laku kaselimped), ça. soðhana): bangle (bangle), sahang (mica), kapulaga (kapulaga), sama pinipis denalêmbat (paðha ulig pang dekdek), lênga kusambi den akatah (lengis kusambi pang liyu), wdakàkên (baborehin), bêbêd ring ngupu-upuh (bebedang bangsehnyane), sidà waras denya (sidà seger baanà), tunggal kalawa-
[10a] ning tamban açwa gupuh (tunggal teken ubad jarane gupuh).Yen kawigrahan dane kadalinês (yan banget bannyane kasalimpêd), langekna ring bañu ajero (langiang di yehe dalem), den patut (apang babenehan), yen huwus bêdaki bangle (yen suba suwud-pecel ban bangle), sahang (mica) kapulagà (kapulagà), asêm lama (lunak tanek), lêngà kusambi (lengis kusambi), denakatah (apang liyu), wêjêki-bêbêdi-
[10b] ngupuh-upuh (tampel bedbedang di besehnyane). Lolohing àçwakalingês (loloh jaran kapileg), ça.: lawos amùrðhaning têtêp (isen-lamun tendas siape), phala rong puluh (phala 20), têmu irêng rarwa (temu ireng duang bagi), garêm paraçi sagêgêm (uyah manggala ajumput), wangkudu (tibah), jintên irêng (ginten cemeng), doringo (jangu), bwang pêþhak (kasunà), pitung irêb sowang (paðha pitung iyis), bhata bang (batane barak)
[11a] wor pinipis (adukang maulig), lêngà wijen (batun lengà), duhi bañu tuli (yehin ban yeh bayu), lolohakna. Ta, Açwa buh padanya (jaran beseh batisne), ça: taru tulang (kayu tulang), paputihing antiganing têtêp kangañar (putih taluh siyap ne anyar), lolohakna (lolohang). Yen abuh sukunya (yen beseh batisnya), ça: jahe (jae), cobe (tabya bun), pinipis kang rêmbut (ulig pang dekdek)
[11b] urapakna-benerêkangabuh (boborehang-benehan besehe). Yen alinu (yen mangejer), ta, lêmah bhang-rwani kunir (tanah legit barak-don kunyit), garêm paraçi (uyah manggalà), wdakna (baborehang). Yan abuh sukunya (yan beseh batisne), ça.: malàmingindêp (malem angetin ðhaðhah), titisakning cala kutikannya ring jero (siratang di tengah cola kutikannyane). Ta, ning açwa ruksa (ubad jaran berag), ça.: tainya
[12a] pinuhun (taine tunjel), cabe ingulig (tabya bun maulig), binañom jrum (yehin yeh jruk), urapakna bênêring calakutikanya (borehang benehan calakutikane). Ta, ning açwa rancag (ubad jaran ngurag), ça.: kulang kaling-binêbuk (biluluk dekdekang), ginodog kangde nglañuh (loksang belek), bañunya-ðhakara sumawah (sawatara mayeh umà), kuncala kutikanya ring tala-
[12b] wah kapat (ememang calakutikane di tengkulake-maka patpat). Yan rarancagên (yen ngaasin bulune), ça.: jêruk linglang (juuk linglang), garam (uyah), kusukanên ring calakutikanya kapat (kosotang di calakutikane patpat). Yen rarancagên, ça.: lawning katimahà-kalàwan babakanya (lublub katima-miwah babakannyane), bebek kabeh (dekdekang sami), ginodon lañuh (lok apang enceh), wenya ðhakara su-
[13a] mawah (yehnyane-sawatara mayeh umà), kna kum ring talawah (emem di tangkulake), calakutikanya kabeh (calakutikane sami). Yan buruh calakutikanya (yan berung calakutikannyane ), ça.: wuluning kusa irêng (bulu meng selem), pulà ghne (geseng) panjingakning buruknya (adukang kaberunge) tutupi malam (paparemin bàn malem). Yen buruk calakutikanya (yen berung calakutikane), raûat panjingakên ring buruknya (rasa asukang ka berungnyane), tutupi ma-
[13b] lam (paparemin malem). Yen rancagên (yen mangurag), ça.: puriûanya kang aking pinuhun (tainnyane etuh tunjel), cabe kinrusak (tabya bun makrusuk), pinipis denlêmbut (ulig pang dekdek), duhi-wrakangasêm (yehin-ban cukane masem), urapakna ring calakutikanya (olesin di calakutikane). Yen calakutikanya akiris (yen celekutikane laglag), ça.: lêngà kusambi (lengis kusàmbi), kalà-
[14a] wan malam (miwah malem), uyah (uyah). Yen paos calakuthikanya (yen lanat calakutikane), ma, Bapahing delo mamaûþeni, den kadi calakutikanya mulà, wus paûþhi kiniri (yan suba suwud mantrain), kosoki garêm (kosokin uyah), jruk linglang (jeruk linglang), wus paparêmi (tampelin ban srebuk biluluk), kulang kaling binêbêk, ginodog
[14b] de lañuh (lok apang enceh), wenya-kumakna ring calakutikanya-kapat (yeh nyane-anggen ngemem calakutikane-maka patpat). Nihan tambaning dalang belur sukunya (ne ubad jaran babak batisnyane), ça.: wasuwi (masuwi) , mimbà (intaran) jram linglang (jruk linglang), susukakna sukunya babak (kosotang di batisne babak). Ta, ningàji (tamban jaran) abuh gagantanganya (beseh butuhnyane), ça.: sêdah (base), bhuang pinge (bawang putih), tokkang ñêñêp (tuake ne manis)
[15a] urapakna (baborehang) ring gênahe obêh (di tongos besehe). Yan abuh gagantanganya, ça.: rutiganing sawung (taluh siyap), gendis (gulà), wor wjêk (adukang bejek), lolohakna (lolohang). Ta, ning dalangabuh gagantangan, ça.: we wayu (yeh bayu), tampakaken ring gagantanganya (tampesang ka butuhnyane), bhrayan dinà esuk so-
[15b] re (sai-sai). Ta, Ning açwa abuh gagantanganya, ça.: bhwang bera binakar (bawang bang panggang), aðhas (adas), wor (barengang) ulig den kang rêmbut (ulig pang dekdek), usapakna gagantanganya (olesin butuhne). Ta, Ning Açwa abuh gagantanganya, ça.: purutahi kàsi (tainnyane etuh) pipis (ulig) duhi wraklama (yehin cuka tahun) urapakna ring
[16a] gagantanganya (olesang di butuhnyane). Tamban Açwa rêpweluhà (ubad jaran ngayat beluh), buh gagantanganya (beseh butuhne), ça.: antiganing sawung (talor siyap), gêndis (gulà), wyar wêjêk, lolohakna (agorang lolohang). Ta, najaran buh gagantanganya, ça.: purutawas (tawas), duhi jêruk linglang (yehin jeruk linglang), lêpakna ring abunya (urapang ka besehne). Ni-
[16b] han tambaning jaran kongsul (ne ubad jarane beluh), ça : puciling wangkudu (pusuh tibah), sahang sulah (mica gundil), bhwang pêtak (kasuna), pipis den asêmbat (ulig pang dekdek), syuki lêngà wijen (turuhin lengis tandusan), lolohakna (lolohang). Tambaning açwa kongsul (ubad jaran pelud), ça : puciling wangkudu (tibah pusuh), bwang çweta (bawang putih), sahang çulah (mica gundil), gêndis (gulà),
[17a] sunting (tingkih), garam paraçi (uyah manggalà), lolohakna (lolohang). Ta. ning aji kongsul (ubad jaran saug), ça : wangkudu (tibah), sahang çulah (mica gundil), bhwang bang (bawang barak), bhwang pêtak (kasunà), bêbêk (srêbuk), duhi lênga wijen (yehin lengis tandusan), wrat rong tail (wrat duang leyer), lolohakna (lolohang). Nihan tambaning ajarana
[17b] buh suku (ne ubad jaran kongsul), buh sukunya (beseh batisnyane), ça : sindhura (sindura), lêngà wijen (lengis tandusan), dukut lêpas (padang lepas), mùr satail (mùr abagi), kladenangêt (dadah panyanget), pupuhàkna (baborehang). Yen buh purusnya (yen beseh pasthane), ça : cêngkeh (katik cengkeh), garêm paraçi (uyah manggalà), jahà kling (maja kling), kêmbang phalà (bunga pula), panjelang (katumbah), muça (muçi), padha ginoreng (sami goreng),
[18a] bhwang pêthak (bawang putih), pati (pêrês), duhi bêrêm (yehin bêrêm), lolohakna (lolohang). Ta., ningàçwa añañongin (ubad jaran anyanganyangan), añangoren, ça. : rwaning wungli (don bangli), puputihing-antiganing sawung (putih taluh siap), garêm paraçi (uyah manggala), pipis (ulig), lolohakna (lolohang). Yan angàñongna, ça : duwegan wi-
[18b] lis (kuwud nyuh nyambulung), kinruk isinya (kurkur isinne), kanggulà têbu (aworin gulà tebu), garêm paraçi (uyah manggalà), pipis (ulig), duhi toklang nyênyêp (yehin tuak manis), lolohakna (lolohang). Yan añañongan (yan anyanganyangan), ça. : rwaning wungli (don bangli), puputihing sawung anyar (putih taluh siyap anyar), pipis denalêmbar (ulig apang dekdek), lolohaknà (lolohang). Ta., açwa tan pa-
[19a] ngrasa awawarih (jaran twara ngasen ngenceh), ça : uyupi wra (wapakinem cukà) kalawan leri (miwah yeh beras). Ta., ning àçwa, tan kawasa ñiling anguyuh, ça : silitnya (jitnyane) sêsêling bhwang pêthak pasiyung (seksekin kasuna abadih) briyan, garêm (teken uyah), yen tan warasdenya (yen twara seger bàna), ulig (ulig), urapakna ring purusnya (baborehang kepasthane). Lolohing à-
[19b] ji tungas (loloh jaran tunggah), ça : wangkuluh (tibah), mpuning kunir (inan kunyit), têmu irêng (temu ireng), tan kawasa ngising sangu (tan pangrasa warih) laos (isen), jintên irêng (jinten cemeng), phala (phala), daringo (jangu), bhwang pêthak (kasunà), garêm paraçi (uyah manggalà), lêngà klêtik (lengis degdegan), duhi sajêng manis (yehin tuak manis), lolohakna (lolohang). Sing ajaran, mising (asing jaran mising), winungku-
[20a] san taining mengrare (empedang baan taining meng cenik), alà (enyug), lolohakna (lolohang). Ta., ning ajaran angisingakên rah, ça : kalpha ruro (nyuh duang bungkul), pinathi (santenang), woran gulà (gohin gulà ), lolohakna (lolohang). Ta., ning àçwa tan pangraûa angising, ça : lampuyang (gamongan), laos (isen), panjelang (katumbah), same pi-
[20b] naþhi (pada bangketin) duhi sajêng, waragang (yehin tuak badeg), lolohakna (lolohang). Nihas tambaningàjaranangulet (ubad jaran mangilut), ça.: dukut ulam (padhang tataiwak) puru adas (bunga adhas), pipis (ulig) duhi we (yehin), lolohakna (lolohang). Ta., ngulet (ngilut), ça : wacce (nangka), ambing (beras barak), uyah uku (uyah uku), ngulêt, sahang (mica), jram ling-
[21a] lang (jeruk linglang), adas (adas), lolohakna (lolohang). Ta., ngulêt (ngilut), ça : antiganing sawungkang ànyar (taluh siyap ne anyar), patining têmu kunir (bangket kunyit), lolohakna (lolohang). Nihan tambaning àçwa gudig (ubad jaran gudig), ça : rwaning dapdap (don dapdap) pinipis denarêmbat (ulig pang dekdek), duhi lêngà rurungan (yehin lengis tanusan), urapakna ring gudignya (baborehang kagudigne).
[21b] Ta., gudhig, tandasing têtêp pinengêt (tendas siyap matimbung), palapahana laos (palapahin isen), phalà (phala), mpuning kunir (inan kunyit), têmu kreûóa (temu ireng), uyah kawak (palit uyah), esuk (disemenge), dunya (yeh nyane) lolohakna (lolohang). Ta., gudhig, ça : tandasing çwana (endas cicing matimbung), pinêngêt phala (palapahin phalà), la-
[22a] os (laos), mpuning kunir (inan kunyit), têmu irêng (temu ireng), garêm kawak (palit uyah), duhnya esuk (yehnyane disemenge), lolohakna (lolohang). Ta., ning àçwa bêngkêk (jaran bengkek), ça: garêm bhailà (uyah manggalà), sama wratnya (sapaingan kwehnya), pipis (ulig), lolohakna (lolohang). Ta., ning àçwa bengkek (jaran bengkek), ça : lampuyang (lamongan), la-
[22b] os (laos), pine (dengdeng), katumbar (katumbah), garêm paraçi (uyah manggalà), ingulig (ulig), duhi tokhang ñêñêp (yehin tuak manis), wor kabeh (aworang sami), lolohakna (lolohang). Ta., ning àçwa menggoh menggoh (jaran angseg angseg), ça. : duwi ganigo (nyuh nyambulung), kaus rumbêd (ne-sumambuh), rojah klar(rajah hlar), ingidêran tunggang mênêng (ilehin tunggak meneng),
[23a] winuwuhan bayêm luhur (pejangin bayem luhur), garêm (uyah), wor (adukang) lolohakna (lolohang). Ta., ning àçwa (ubad jaran), wani ngambêkàn (bani tong dadi tuduh) tan pangilur (tan pangitung wangsit), ça : wangkudu ratêng (tibah tasak), jêruk linglang (jeruk linglang), traçi bhang (çra udang), garêm kawak (palit uyah), sahang çulah (mica gundik), adas (adas), wor ulis (adukang ulig), loloh-
[23b] kna (lolohang). Ta., ningajaran bêngkêk, ça : sandawa satail (sandawa abagi), cacarang katiban mala (tiying tunggul), pinuhun (tunjel), rong ros (duwang lawas), usapakna (baborehang), lolohakna (lolohang). Ta., ningajaran (ubad jaran), kawighrahàn wêtêngnya (kesakitan basangne), ça : babakaning kayu manis (babakan kayu manis), brêm cinà (brem cinà), mi-
[24a] ñaking goh (lengis surampi), pipis (urig), lolohakna (lolohang). Ta., ningadhalang (ubad jaran) buh wetengnya (beseh basangne), ça : gajih lalambihi celeng (muluk gagajih celeng), kapulaga (kapulaga), miñaking wresabha (lengis sampi), ulig (ulig) lolohakna (lolohang). Buh weleng (kawigrahan). Nihan lolohingàçwa rengkeng (ne loh jaran dangkel),
[24b] bhwang mera (bawang bang), lêmah bhang (tanah legit barak), lêngà klêthik (lengis degdegan), garêm paraçi (uyah manggalà), ulig (ulig), wor (adukang), lolohakna (lolohang). Ta., ningàji srepen (ubad jaran ngêyêm), ça : rwaning mimbhà (don intaran), garêm paraçi (uyah manggalà), bêkêm (ulig) lolohakna (lolohang). Ta., ningàji srêpên , ça : cabe (tabya bun), sa-
[25a] þhak madhu (tibanin madhu), kêtan gajih kinalêmung (ketan gajih matepung), bhinubur (bubuh), yen lolohakna (yan lolohang) dinuhan santen (yehin ban santen). Ta, Ning Àji srêpên, ça: paþhining sêmbung (bangket sembung), mimbà (bangket intaran), pinaþhi dinuhan santên (yehin santen) lolohakna (lolohang). Ta, Ning Àji gring (ubad jaran sakit) tanàrêpamakan (twara nyak mangamah), ça:
[25b] wangkuðhu ratêng (tibah tasak), sahang çulah (mica gundil), jruk linglang (jruk linglang), adhas (adhas), garêm kawak (palit uyah), wor (aworang) lolohakna (lolohang). Ta, Ningadhalang kawighrahan (ubad jaran kasakitan), pinacakàken (kasunggatan), ça: miñaking goh (lengis sampi), Antiganing sawung añar (taluh siyap anyar), duhi sajeng manis (yehin tuak manis), loloha-
[26a] kna (lolohang). Ta, Ningàjaran (ubad jaran) kapaþhi (kalesan) denya kuru (bane kalintang berag), ça: kàpalaning celeng (tendas celeng) kinukus (kuskus) mpuning kunir (inan kunyit), bhwang bang (bawang) pinipis (ulig), asêm kawak (lunak anyar), uyah (uyah), duhi santên kane (yehin santen kane), wor (aworin) lolohakna (lolohang). Papangananingàçwa (amah-amahan jaran), ça: kêtan gajih (ketan gajih) . Pe-
[26b] haning wresabha (mpehan sampi) pehaning wêdus (mpehàn kambing) sahang ðulah (mica gundil), madhu (madhu) , kàrangeyan (karangeyan) garêm paraçi (uyah manggalà), babakaning taru ñêñêp (babakan kayu manis), adhas (adas), traçi bhang (sera barak), bebek dane rembat (ulig pang dekdek), binubur den tarikang todol (bubuh apang buka dodole), gugonakna (amahang).
[27a] Papangananingàji, ça: melêming wdhus (pelem kambing), bêndasing mahiûa (wwat kebo), daging mahiûa (isin kebo), têmbêk danarêmbut (tektek apang dekdek),winuwuhin adhas (ejangin adas), aywa kweh (eda liyu), carub (urab) kalàwan kacang cêmbul (ken kacang ijo), pakanakna (pakamahang). Ta, Ningàçwa (jaran) doyanaolet (trang mangentut), ça: cabe (tabya)
[27b] kinrusuk (makrusuk), binubuk (ulig) dinuhàn wedhang (yehin yeh anget), kinusukaken ringàngganya (gebegang di awakne). Ta, Ningàçwa yan kaku gigirnya (yen kaku tundunne), ça: mùr satahil (mùr abhagi), duhi brêm tulen (yehin brem tulen), rong dadasar (duwang dadasar), lolohakna (lolohang). Ta, Ningàji anyeþhik (ubad jaran pejen), ça: jawa
[28a] dinodol (jawa anggon dodol) kalàwan santên kane (miwah santen kane), bhwang çweta (bawang putih), pêhàn (mpehan), miñak (ngungis), garêm paraçi (uyah manggala), pleming manjangan ( lengis manjangan) traçi bhang (sra barak), asêm lama (lunak tanek) adas (adas), duhi sajêng manis (yehin tuak manis), lolohakna (lolohang). Ta, Ningàjaran titikusên (jaran babikulan), ça: taos (tawas)
[28b] isining rong (isin rong) , kinlà (dadah), sêdêng ngangêt (disedeke enu panes) wêdakna (baborehang). Lolohingàçwa Herêmemu (loloh jaran beseh sebuh), ça: myana cêmêng (myana cemeng), bhwang beru (bawang bang) binakar (tambus), keñcur binakar (cekuh matambus), rwaning kilayu (don kalayan), antiganing sawung añar (taluh siyap anyar), garêm paraçi (uyah manggalà), adhas (adhas), traçi bhang binakar (sera barak mapanggang) wor
[29a] kabeh (agorang sami) lolohakna (lolohang). Ta, Ningàjaran susubên (jaran kasunggatan) kapunggalan (ngelungin), ça: Awining kayu gampang (adeng kayu mpag), sundawa gunung (warirang), lolohakna (lolohang) ring kaninya (ditatune) siddha waras denya (siddha seger bana). Ta, Ningàjaran barahen (jaran yen mambarah), ça.: rwaning rwangken (don kem)
[29b] mpuning kunir binakar (inan kunyit matambus), jintên irêng ( jinten cemeng), sinangàring wingkà (nyanyah ban slebingkah), wus ratêng (suba lebeng) rok (agorang) lawan patraning rukêm (tekening don kême), ulig denarêmbat (ulig pang dekdek), duhi we tuli (yehin yeh bayu), lêpakna ring kaninya (baborehang ditatune). Nihan panuju ulêr, ma: Om uler dadi nanah, nanah dadi ge-
[30a] tih, getih dadi daging, daging dadi kulit, teka ilangah bya muksà. Ta, Ulêr, ça: bungkahingod cucuk manuk (bongkod akah kacêngcêng manuk ) pipis denarêmbat (ulig pang dekdek) , wus bunenem (yen suwud matambus), lolwakna ring kaninya (tampelang ketatune, warasnenya (seger bàna). Çraning agawe lênga kanin (sadhanan manggawe lengis tatu), tambabu
[30b] buh (yadin anggo ngubadin beseh), tamba buh wuwudungan (yadin anggo ubad beseh tumbuhan), koreng (koreng), wudis (suwed), rwaning jarak ijo (don jarak wilis), wunga tali pêtak (bungan têlêng putih), wunga rangga (bungan pucuk), samanggi gunung (semanggi gunung), sêwangkati (isep getih), sêpisêp nanah (isep nanah), sama rwanya (padha done), minisi sarêmbat (ulig pang dekdek), kinle (kinla), pathining kalapa ijo (santen nyuh nganbulung), den kadi a-
[31a] uglo (pang buka nanusine), uwus kang (yen suba lebeng), pulàsahiri (pulangin pulàsahi), candana bubuk (candana dekdek), adhas (adas), pudhuk (lungid), majakane (majakane), sadidik (padhamakedik), sowang (ne asoroh-soroh), pinipis dhane lêmbat (ulig pang dekdek), klàwor (dhadhoh adukang), wus pwa dadi lênga (suba ya dadi lengis), ingêntas (angkid), kinla ring kawaliwajà (goreng ban penggorengan wajà). Ta., Ningàjarang nganjuk (ubad jaran macakohan), ça:
[31b] Antiganing sawung (taluh siap 3), lolwakni (lolohang), sabrandinà (sai-sai). Ta., Ningàjaran rumab (ngurag), ça: suruh àking (basetuh), kla (dhadhah), worana kulabêt (gohin kulabet), duhnya (yehne), lolohakne (lolohang).Ta.Ningàji gupuh (jaran krêng gepu), ça.: têmu irêng (temu ireng), jamur komara (ong ingiran), cêngkeh (cengkeh), jamurajara-
[32a] n (wong jaran), unggu (unggu), pucilin kucubung kasihan (pusuh kacubung kasihan), genje (genje), jahe pahit (jahe pahit), kapulàga (kapulaga), adhas (adas), màdhu (madhu), mrica (micà), wahing karuk (buah karuk), asêm lama (kerak tamek), garêm paraçi (uyah manggala), padi kane (santen kare), lolohakna (lolohang). Ta.Ningaçwa bulan (ubad jaran mambulan), ça. isin rong (isin rong), mimbà (intaran), pipis
[32b] (ulig), madhu (madhu), lêngà (batun lêngà), garêm paraçi (uyah manggalà), tirasi bañu wayu (turuhin yeh bayu), sêdêngnya kinlà (sêdêkne madadah), rorabening kulabêt (bêbêhin kulabêt), lolohakna (lolohang). Lolohingàjaran lare waken (nyakitang awak), ça : bêrêm cina (berem cinà), miñaking sampi (lengis sampi), lolohakna (lolohang). Ta., ningàji bêlur (jaran ksod), ça. :
[33a] dukut lêpas (padhang lepas), bêras kinuman (beras mes), pipis (ulig), wori lêngà (adukin lengis), urapakna (boborehang), ring babaknya (dikesohne). Pangruwatajaran (panyegeran jaran), ça.: padhapaning tañjung (pdapan tanjung), cêngkeh (cêngkeh), jahe pahit (jahe pahit), sahang çulah (mica gundil), swakakna (kusukang diawakne), siddha waras turangga denya (siddha seger jarane banà). Ta., ningaja-
[33b] ranangurag (ubad jaran ngurag), ça : tahinya ginêsêng (tahine tunjel), landanya (landannyane), kinaramasakên (ambuhang), brayandinà (sai-sai), esuk-sore (selid-sanja). Karamasingajaran, ça.: rwaning asanang (don sana), santên kane (santen kane), karamasakna (ambuhang), phalanya (pikolihne) àtetelanya apañjang (samah lantang) ràmbuting kuda (gembal jarane). Karamasingàji (ambuh jaran),
[34a] ça.: jêruk purut (jeruk purut), añcuping waru (muncuk waru), lêngà (lengis), karamasakna (ambuhang). Karamasing dhalang (ambuh jaran), ça.: asêm (lunak), gandola (gandola), muñcuking waru (muncuk waru), wêjêk/ karamasakna (bejek/ambuhang). Karamasing dhalang (ambuh jaran), yan alalapa (yen angahasin) rêrêki (maworan gatel), wrakalàwan tajin (cukà miwah bubuh), karamasakna (ambuhang). Karamasingàji (ambuh jaran), ça :
[34b] kunir pinathi (bangkel kunyit), karamasakna (ambuhang). Yen agtas rambutnya (yen laglag bulune), ça. : tainnya pinuhun (tainnyane tunjel), turas laódanya (tiisan laódane) karamasakna (ambuhang). Dudusaningàjaran (pamandusan jaran), ça. : we ingangên (yeh malablab), dusakna (pandusang). Karamasingàçwa (ambuh jaran), ça : jêruk purut (jeruk purut), ginodog (uligang),
[35a] dunuhan santên kane (yehin santen kane), karamasakna (ambuhang). Nihan tambaningàçwa gudig, ça. : tainya ungaûþhikà (tainne tunjel), wuhi wra (yehin cukà) rêmasakna (ambuhang). Ta., ning aji gatêl (ubad jaran gatel), ça : taining daça dadasar (tain dara adadasar), warangan atengah tail (warangan atengah bagi),
[35b] mêlêming celeng (lengis celeng) rwang kilan (duang bagi), klà ring kàwali wajà (klà ban kawali waja), sêdêngnyànget (disedekne enu panes), kinusukaken ring ngumu-umuh (kosotang dikulitne). Lolohingàçwa kuru, ça. : rwaning kamarunggi (don kelor maunggi), mpuning kunir (inan kunyit), garêm paraçi (uyah manggala), pinipis (ulig), lolohakna (lolohang).
[36a] Lolohingàjaran kuru, ça. : antiganing sawung, 5, (taluh siyap 5), gajih langêrêb (êbang muluk gagajih), gagajihi celeng (muluk celeng), umbu isining rong (embahin isin rong), ji.5. (ji.5), pipis nenarêmbut (ulig pang dekdek), binañon (yehin) ñenuki garêm (tibanin uyah) sinawatara (sapangingan), lolohakna (lolohang). Lolo-
[36b] hingàjaran kuru, ça.: gajih lalimbah (muluk bawut), jahe pahit (jahe pahit), garêm bahilà (uyah manggalà), pipis (ulig), duhi sajêng manis (yehin tuak manis), lolohakna (lolohang). Lolohingàjaran kuru, ça.: kêtan gajih (ketan gajih), gogodongan (don-donan), rwaning jajar tanah (don jajar tanah), rwaning wadaçari (don dingin-dingin),
[37a] rwaning kurana (angçana), padha pinipis (padha ulig), duhi santên kane (yehin santen kane), klàri kawali wajà (dadah ban kawali waja), lolohakna (lolohang). Lolohingàjaran rumab (loloh jaran ngurag), ça.: dagingin mahàsa (isin kebo) kinulub (lablab), wuhi pehan (jangin pehan), lolohakna (lolohang). Ta., Ningajaran edan (jaran buduh), ça. :
[37b] Rwaning mimbà (don intaran), padhapaning tañjung (padhapan tanjung), çahang çulah (mica gundil), bangle (bangle), jahe pahit (jahe pahit), jêruk linglang (juwuk linglang), astupakning irungnya (tutuhang kacunguhne). Ta., Ningàjaran wiparita (jaran paling), irùnganya bêlanahan (cunguhne sibak), tahot sawiji pêgatên (watnyane cenik akatih pegatin). Lolohingàjaran gring (loloh jaran sakit), ça: kukuning-
[38a] antiganing sawung, 3 (kuning taluh siyap, 3) , meñan binubuk (menyan srebukang, duhi lêngà kleþhik (yehin ban bungàn degdegan), wêdaknya (maka baborehe), kêtan ireng (injin), sêkar phala (bungan phala), Ma.: Sang Hyang Puruûha tambanana ajaran isun den waras, wus linolohan (suud lolohin) inginùmane (pakinem) wàning duwegan ijo (yeh kuwud nyuh nyambulung), wuhana
[38b] adhas (gohin adas), bhwang bang (bawang), pinipis (ulig). Ta, Ningàjaran tan kawasa ngising (tong dadi meju), anguyuh (anguyuh), ça.: suruhàngking (base tuh ingulig (ulig), lolohakna (lolohang). Ta, Ningàjaran kalingçir (jaran kalingsih), ça.: patining gandola (bangket gandola) traçi bang (srê udang), garêm paraçi (uyah manggalà) lolo-
[39a] haknà (lolohang). Ta, Ningàjaran kalingçir (jaran kalingsih) ça.: gulà wirujang (gulan entale pinaþhi pres), lawos (isen), 11 rêb (11 iyis), kêtan gajih ingulig (ketan gajih maulig), kuliting jruk purut (kulit juwuk purut) tigang gluntung (kulitan 3 besik), sama pinipis (pada ulig), worakna (adukang) ring patining rujang, Ma,: Sang Hyang kagimanusuk, tam-
[39b] mbanana undakanira kalingirên, den muksa waras; wus minantra (suwud mantrain lolohakna (lolohang). Ta, Ningundakan kalingçir (jaran kalingsih), ça.: jahe pahit (jahe pahit), umbuisin rong (mbanya isin rong), ulig arêmbat (ulig pang dekdek), wuhin antiganing sawung añar (imbuhin taluh siyap anyar), duhi santên ka-
[40a] ne (yehin santen kane), gamêt (gamet), lolohakna (lolohang). Ta, Ningajaran gupuh (jaran gupuh), ça.: jram linglang, 15, bungkul (juuk linglang 15 bungkul), umbu sêmut irêng (mbanya sidhem), kinla (dadah), wus uramakên den watrà (yan suba lebeng baborehàng apang watrà), wus urapakên (yan suba maboreh) yan jajangkangan (yan enu magagringan), mangkana tambanya (masih keto ubadne). Ta., Ningundakan tiba kalêngêr (jaran labuh papetengan), ça.:
[40b] garêm ginoreng (uyah gorengang), sêmbarakna ring mukanya(simbuhang kamuwane), çari-çari (sai-sai), ring irùng (di cunguhne), ring cangkêm kunang (di bungutne semalih), sidha urip (sidha idup) kuda denya (jarane bàna). Ta, Ningajaran arêngkêng (jaran jêngkêh), ça.: kuliting saga tungkêng (kulit saga tungkêng), kulabêt (kulabêt), wedakaken den watrà (baborehang pang data), lengêni lêngà ingangêt (lêngisin ban lengis maanget), lêngà wori
[41a] doringo bhwang swetà (lengise gohin kasuna jangu), pipis (ulig), kosokaken ring graóanya (kosotang ka cunguhne). Lolohing undakan angantuk (loloh jaran mangundap), yan tumurun gagantanganya (yen suug butuhnyane) kunang (semalih), ça.: rwaning kasimbukan (don kasimbukan) rwaning sulakêt (don sulaçih), lawêning sêmbung (don sêmbung), patraning jajar tanah (don jajar tanah), rwaning wuntu silit ( don cangkem butuh),
[41b] asêm (lunak), duhi wrak (yehin cukà), klaring kawali waja (dadah antuk kawali waja), bañoni (yehin) santêning kàlapha ijo (bàn santen nyuh bulung), madhu (madhu) lolohakna (lolohing). Ta., Ningajaran kalungsunggar gantanganya (jaran suwug butuhne), ça.: bhata bang ingulig (batane barak ulig), garêm (uyah), duhi (yehin) we bhaûaos (yeh basaba), usa-
[42a] pakna (usapang).Ta, Ningajaran angdê gagantangan (jaran gede butuhne), bata bhang inêbêk (batane barak srebuk), tari alêmbat (gawe pang dekdek), wusaringana (yen puput saip), garêm manggalà (uyah manggalà) duhi landaning mrang (yehin landan meåak), tambakna (ubadang). Ta., Ningaçwa añañongen, ça: dêdês (dedes) dinulêkan ring purusnya (colekang kapaûtane)
[42b] ring silitnya (ka ejitne). Ta., Ningaçwa doyan mawawarih (ngêncêh), alêsu tan arêppamangan (won twara nyak ngamah), ça.: antiganing sawung. 10 wiji (taluh siyap 10 besik), kum ring wrak (mem di cukane), duhi miñaking sampi (yehin lengis sampi), lolohakna (lolohang). Ta., Ningaçwa tan pangraûa anguyuh (jaran twara ngasen mangêncêh),ça.: isindrong (isin rong), garêm pa-
[43a] raçi (uyah manggalà), pipis (ulig) tumulya lolohakna (lawut lolohang). Ta, Ningadalang (ubad jaran) çela karangên (parang), winasuhan den abrêsih (basêhin apang kdas), ingajurakên lêmah bhang (nyugang tanah legit barak) urapakna (baborehang), wusasat urapakna denta aking (yen suba tuh baborehne), yen wus akalêngànaning kalapha ijo (apunin ban lengis nyuh nyambulung), rarage-
[43b] ni pucuk (baûahin lungid) majakane (majakane), kinla manik (buwin goreng), lisaakna (apunang). Ta., Ningàçwa buh padhanya (ubad jaran beseh batisnyane), ça.: bata bang (sadhana bata ne barak) ginitik den arêmbat (cakcak apang dêkdêk) duhi wrak (yehin cukà), urapakna ring buhnya (baborehang di besehne). Ta., Ningàçwa ayan (ubad jaran ayan), ça.: (sadhane) isining rong (isin rong), dena sangkêp (apang pêpêk), ulig (ulig)
[44a] lolohakna (lolohang). Ta., Ningàji rumpuh (ubad jaran rumpuh), ça: garêm sinangà (sadhana uyah manyanyah), sêdêngnyànget (sedengnyane panes), kinusukakên ring ngupu-upuh (kosotang ring batisnyane), yen wus asrêp (yen subà etis), wuwuhi kangangên mani (ejangin anget buwin). Ta., Ningajaran rumpuh (ubad jaran rumpuh), ça.: patraning jarak ijo ingangêt (sadhana don jarak wilis),
[44b] wus angêt (suba anget) bêbêdakna ring sukunya (bedbedang ring batisnyane). Ta., Ningàçwa ngêjêr sukunya (ubad jaran ngêtor batisnyane), ça.: rwaning lagundi binênêm (sadhana don lagundi matambus), urapakna ring sukunya) baborehang ring batisnyane). Ta., Ningàçwa titikusên (ubad jaran pabrutus) ça.: tawas rêglà , ji, 2. (sodhana tawas ji dadua) pipis denarêmbat (ulig apang dêkdêk), worana kasturi
[45a] wrat saketeng (gohin kasturi wrat saketeng), tambakna ring kaninya (udadang katatunnyane). Lolohingàçwa apês (loloh jaran gembà), ça.: ktan irêng (sadhana injin), tumbu isin rong (basain isin rong), gamongan (gamongan), kunir (kunyit) bangle (bangle) kencur (cekuh), jahe pahit (jae pahit), gêndis (gulà), uyah (uyah) rob kabeh (agorang sami), ulig den arêmbat (ulig pang dêkdêk), kinle
[45b] ring kawali waja (dadah baan kawali wajà) lolohakna (lolohang). Ta., Ningaçwa apês (ubadjaran lêmêt), ça: (sadhana), gamêt (gamet) arak (arak), antiganing sawung (taluh siyap), mùr (mùr), garêm paraçi (uyah manggala), lolohakna (lolohang). Ta, Ningàçwa bêntang (ubad jaran bentang), ça.: kêtan gajih (sadhana ktan gajih), asêm gugulà mban madhu), daringo (jangu), wohing rara
[46a] sunti (buah tibah dahà), anjaluk (adas), bhwang çweta (bawang putih), pulinggà satunggal (kasuna sanunggal) miçra (adukang) ingulig denarêmbat (ulig apang dêkdêk), wdakakên ringwtêngnya (baborehang di basangnyane) ring jêngnya (di batisne). Ma, Sang Hyang manda waras tambànana undakanira den waras. Ta, Ningajaran doyan angantuk (ubad jaran kêrêng mangundap), ça
[46b] kayu manis (sadhanà kayu manis) kulabêt) kulabêt), garêm paraçi (uyah manggalà, kinla (dadah), wenya inumakna (yehne pakinemang). Ta, Ningajaran babak (ubad jaran kesod), ça, (sadhana) tainya urapakna (tainne baborehang). Ta, Ningaran babak (ubad jaran babak, san bubul,
[47a] [End]

Back | Top
Text Only: Kawi | Indonesian | English
Home | Readme | Table of Contents | Lontar Pages